Kwestie konfliktu interesów, który może obiektywnie zaistnieć pomiędzy spółką, a członkiem zarządu regulują przepisy art. 209 oraz 211 KSH. Ze względu na próbę podjęcia analizy w ujęciu ograniczeń prawa reprezentacji zarządu, należy skupić się na art. 209 KSH. Wskazana regulacja stanowi normę prawną o charakterze bezwzględnie wiążącym, nie można jej więc wyłączyć w drodze odmiennego postanowienia w umowie spółki. Nie istnieją jednakże przeszkody, aby rygory z art.209 KSH w umowie spółki zaostrzyć.
Członek zarządu zobowiązany jest pełnić swoją funkcję z dochowaniem najwyższej staranności. Możliwą przyczyną konfliktu jest skrzyżowanie się interesów spółki z płaszczyzną interesów osób trzecich, w szczególności powiązanych z członkiem zarządu więzami pokrewieństwa, powinowactwa itd. Art. 209 KSH nakazuje członkowi zarządu wstrzymać się od udziału w rozstrzyganiu i podejmowaniu spraw, które pośrednio lub bezpośrednio wiążą się z podmiotami wymienionymi powyżej a przy tym ich charakter jest sprzeczny z interesem spółki.
Zakaz ten obejmuje nie tylko czynności z zakresu prowadzenia spraw spółki, ale i jej reprezentacji. Zdaniem A. Szajkowskiego sprzeczność interesów zachodzi formalnie w każdej sytuacji, gdy członek zarządu lub inne osoby wskazane w art. 209 KSH mogą odnieść jakąkolwiek korzyść w wyniku rozstrzygnięcia sprawy lub zawarcia transakcji, a więc gdy członek zarządu jest w niej bezpośrednio lub nawet pośrednio zainteresowany. I tak zdaniem tego autora, jeśli mamy do czynienia ze sprzecznością interesów we wskazanym rozumieniu, członek zarządu nie powinien brać udziału ani w rozstrzygnięciu sprawy, ani transakcji. Nie powinien nadto podejmować jakichkolwiek czynności z zakresu reprezentacji spółki w danej sprawie, nawet wówczas, gdy decyzja w niej już została podjęta bez jego udziału. Nie ma tym samym przeszkód ku temu, by członek zarządu objęty dyspozycją art. 209 KSH
biernie brał udział w rozstrzyganiu spraw w charakterze obserwatora.
Jak trafnie zauważa A. Kidyba, problem komplikuje się istotnie w przypadku spółek jednoosobowych, gdy istnieje tożsamość personalna między wspólnikiem a zarządem. Autor uważa, że w takich sytuacjach w ogóle nie można dokonać czynności, o których mowa w art. 209 KSH. Wprawdzie powszechnie uważa się, że czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu wynikającego z art. 209 KSH jest ważna i skuteczna, nie podważa to jednakże ewentualnych roszczeń spółki z tytułu wyrządzonej przez członka zarządu szkody.
Stanowisko aprobujące, co do ważności czynności dokonanej z naruszeniem zakazu, o którym mowa art. 209 KSH, wyraził Sąd Najwyższy jeszcze na gruncie przepisów kodeksu handlowego, w którym stwierdza się, że: „umowa zawarta przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z naruszeniem nakazu określonego w art. 202 KH nie jest nieważna”
Grzegorz Isalski
